De transistor als schakelaar is een van de meest fundamentele schakelingen in de elektronica. Niet spectaculair, maar onmisbaar. Met een klein stuursignaal — van een microcontroller, een sensor of een ander laagvermogencircuit — schakel je een hogere stroom of spanning.
Hoe werkt een NPN-transistor als schakelaar?
Een NPN-transistor heeft drie aansluitingen: basis (B), collector (C) en emitter (E). Zodra de spanning op de basis hoog genoeg is — typisch 0,6 tot 0,7 V boven de emitter — begint de transistor te geleiden.
- Afgesloten (cut-off): geen basisstroom, geen collectorstroom.
- Verzadigd (saturation): voldoende basisstroom, maximale collectorstroom.
BC547: de alledaagse keuze
De BC547B is een van de meest gebruikte NPN-transistors in hobbyprojecten.
| Parameter | Waarde |
|---|---|
| Maximale collectorstroom | 100 mA |
| Maximale collector-emitterspanning | 45 V |
| hFE (B-variant) | 200–450 |
| Pakket | TO-92 |
KSC1845: als meer vermogen nodig is
De KSC1845 is een NPN-transistor met hogere specificaties, voor toepassingen waarbij de BC547 tekortschiet. Het grote verschil zit in de maximale spanning: 120 V tegenover 45 V.
| Parameter | Waarde |
|---|---|
| Maximale collectorstroom | 150 mA |
| Maximale collector-emitterspanning | 120 V |
| hFE | 60–400 |
| Pakket | TO-92 |
Vergelijking
| BC547B | KSC1845 | |
|---|---|---|
| Max. collectorstroom | 100 mA | 150 mA |
| Max. spanning (VCEo) | 45 V | 120 V |
| Typische hFE | 200–450 | 60–400 |
| Geschikt voor | Laagspanning, signaalschakeling | Hogere spanning, relaisaansturing |
Praktische aandachtspunten
- Basisweerstand niet vergeten. Stuur nooit een transistorbasis rechtstreeks aan zonder serieweerstand.
- Vrijloopdiode bij inductieve lasten. Schakel je een relais of motor? Plaats altijd een vrijloopdiode antiparallel over de spoel.
- Controleer je hFE bij het werkpunt. De hFE varieert met collectorstroom en temperatuur.
